Nieuwe uitdagingen vragen niet altijd om nieuwe plekken. Soms begint het met anders kijken naar wat er al is. In dit artikel verkennen we de mogelijke rol van parkeergarages binnen stedelijke weerbaarheid.
In Nederlandse steden zijn mobiliteit, energie, zorg en logistiek efficiënt ingericht op dagelijks gebruik, met weinig marge voor langdurige ontwrichting. Die efficiëntie heeft lang goed gefunctioneerd, maar wordt in tijden van externe dreiging, extreme weersomstandigheden of grootschalige uitval van energie en mobiliteit steeds vaker als kwetsbaar gezien. Dan wordt zichtbaar hoe afhankelijk steden zijn van infrastructuur die nooit voor zulke situaties is ontworpen. Vanuit die bredere discussie kijkt Q Park als mobiliteitspartner mee naar wat bestaande locaties mogelijk kunnen bijdragen.
In crisissituaties komen telkens dezelfde vragen naar voren: waar kunnen mensen veilig naartoe? Waar kan zorg snel worden opgeschaald? En waar kan logistiek worden georganiseerd zonder eerst nieuwe ruimte te creëren? Die vragen zijn in de praktijk niet altijd eenvoudig te beantwoorden. Veel steden beschikken over weinig robuuste, toegankelijke plekken die op korte termijn inzetbaar zijn. Nieuwe voorzieningen vergen tijd, ruimte en geld; precies wat in een crisis vaak ontbreekt. Wanneer crises toeslaan, wordt er iets van iedereen verwacht. Q Park wil daar graag aan bijdragen.
Het beter benutten van schaarse binnenstedelijke ruimte is een belangrijk thema om steden leefbaar en bereikbaar te houden. De focus verschuift van nieuwbouw naar het slimmer benutten van bestaande infrastructuur, door vooraf na te denken over meervoudig gebruik. In dat debat komen parkeergarages steeds vaker in beeld. Ze zijn robuust gebouwd, goed bereikbaar, beschikken over energieaansluitingen, ventilatie en logistieke ruimte en liggen verspreid door de stad op strategische locaties. Dagelijks maken zij deel uit van het mobiliteitssysteem, maar juist hun fysieke eigenschappen maken ze ook relevant in uitzonderlijke situaties.
De parkeergarages van Q Park zijn onderdeel van de stedelijke basisinfrastructuur: 24/7 operationeel, goed bereikbaar, afsluitbaar en op afstand aan te sturen. Dat maakt parkeergarages niet automatisch tot crisisvoorzieningen, maar wel tot potentiële schakels in bredere stedelijke weerbaarheidsplannen. Historisch gezien vervulden sommige parkeergarages die rol al. Tijdens de Koude Oorlog deden diverse garages in Nederland dienst als noodvoorziening, zoals de parkeergarage in Heerlen die was ingericht als atoomschuilkelder. Dit laat zien dat parkeergarages eerder onderdeel waren van civiele plannen, in een andere tijd en onder andere omstandigheden.
In verschillende landen krijgt het hergebruik van (ondergrondse) ruimte inmiddels concreet vorm in beleid. Parkeergarages worden ingezet als schuilplaats, noodopvang, distributiepunt voor hulpgoederen of tijdelijke zorglocatie. Polen heeft wetgeving aangenomen die nieuwe ondergrondse bouw geschikt moet maken voor inzet in crisistijd. Zweden onderhoudt ondergrondse parkeergarages als onderdeel van het civiele beschermingsstelsel en in België pleit de minister van Defensie openlijk voor het benutten van parkeergarages als schuil- en opvanglocatie. Daarbij gaat het niet om symboliek, maar om de erkenning dat bestaande infrastructuur sneller en realistischer inzetbaar is dan nieuwbouw.
Deze internationale voorbeelden laten zien dat parkeergarages niet los te zien zijn van bredere stedelijke vraagstukken. Het dagelijkse functioneren van deze locaties bepaalt in belangrijke mate hun inzetbaarheid. Een garage die betrouwbaar en goed toegankelijk is, kan in crisissituaties mogelijkheden bieden.
In gesprekken over stedelijke weerbaarheid ligt de nadruk vaak op plannen, scenario’s en verantwoordelijkheden. Minder zichtbaar, maar minstens zo belangrijk, is de vraag wie locaties beheert en operationeel houdt. Een parkeergarage verliest haar potentiële waarde voor crisisinzet als beheer, toegang en organisatie niet zijn doordacht. Q Park heeft als beheerder en exploitant geen regierol in crisisbeheersing, maar beschikt wel over kennis van locaties, gebruikersstromen en operationele randvoorwaarden. In samenwerking met gemeenten en veiligheidsregio’s wil Q Park bijdragen aan de uitvoerbaarheid van plannen. Niet elke garage is geschikt voor elke functie en niet elke stad kent dezelfde risico’s. De kracht zit juist in het regionaal verkennen van mogelijkheden.
Stedelijke weerbaarheid vraagt om aandacht voor bestaande infrastructuur als fundamenteel onderdeel van de stad. Parkeergarages kunnen in uitzonderlijke situaties een bijdrage leveren aan het functioneren van de stad. Q Park gaat hier graag over in gesprek. Hoe kunnen parkeergarages, onder regie van overheden en veiligheidsregio’s, een aanvullende rol spelen in stedelijke weerbaarheid? En hoe kunnen investeringen in flexibiliteit, bereikbaarheid en energievoorziening zowel de leefbaarheid van vandaag als de veerkracht van morgen versterken? De vraag is niet of parkeergarages een rol kunnen spelen, maar in hoeverre steden deze bestaande capaciteit meenemen in hun denken over stedelijke weerbaarheid.
Interesse om de regionale of lokale mogelijkheden te verkennen?
Q-Park denkt er graag over mee. Neem contact met ons op!
